Việc hạn chế thời gian tiếp xúc với màn hình không quá 1 giờ/ngày đối với trẻ từ 3 đến dưới 5 tuổi theo khuyến cáo của Bộ Y tế xuất phát từ những lý do quan trọng liên quan đến sự phát triển toàn diện của trẻ:
Ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ: Giai đoạn 3-5 tuổi là thời điểm não bộ phát triển rất nhanh. Trẻ cần học hỏi thông qua việc chạm, cảm nhận và khám phá thế giới thực. Ánh sáng và âm thanh chuyển động nhanh trên màn hình cung cấp lượng kích thích quá mức, có thể làm giảm khả năng tập trung, chú ý và tư duy logic của trẻ sau này.
Chậm phát triển ngôn ngữ và giao tiếp: Các thiết bị điện tử chỉ cung cấp giao tiếp một chiều. Việc học ngôn ngữ ở trẻ đòi hỏi phản hồi hai chiều qua biểu cảm khuôn mặt và ngôn ngữ cơ thể. Đây là lý do hướng dẫn trong hình image.png khuyến khích thay thế việc xem màn hình bằng các hoạt động "nghe đọc sách, kể chuyện, tương tác với cha mẹ/người nuôi dưỡng".
Hạn chế vận động thể chất: Việc ngồi yên một chỗ để xem màn hình làm giảm thời gian vận động tự nhiên của trẻ, làm chậm sự phát triển các kỹ năng vận động thô và tinh, đồng thời tăng nguy cơ béo phì. Khuyến cáo này nằm trong "Cẩm nang hướng dẫn hoạt động thể lực nâng cao sức khỏe cho cộng đồng", nhấn mạnh tầm quan trọng của việc để trẻ tham gia các "hoạt động ngoài trời".
Rối loạn giấc ngủ: Ánh sáng xanh phát ra từ màn hình điện thoại, máy tính bảng ức chế quá trình sản sinh melatonin (hormone điều hòa giấc ngủ). Việc sử dụng thiết bị điện tử khiến trẻ khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu giấc, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình tái tạo năng lượng và phát triển chiều cao.
Suy giảm thị lực: Mắt của trẻ ở độ tuổi này vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện. Việc tập trung nhìn vào màn hình ở cự ly gần trong thời gian dài khiến mắt phải điều tiết liên tục, dễ gây mỏi mắt, khô mắt và làm tăng nguy cơ mắc tật khúc xạ (như cận thị, loạn thị) từ sớm.
Khó khăn trong việc kiểm soát cảm xúc: Trẻ tiếp xúc nhiều với các nội dung giải trí có nhịp độ nhanh dễ gặp khó khăn trong việc kiểm soát hành vi ở môi trường thực tế (vốn có nhịp độ chậm hơn). Trẻ có thể dễ cáu gắt, ăn vạ hoặc có xu hướng phụ thuộc vào màn hình điện thoại như một công cụ duy nhất để dỗ dành.
Ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ: Giai đoạn 3-5 tuổi là thời điểm não bộ phát triển rất nhanh. Trẻ cần học hỏi thông qua việc chạm, cảm nhận và khám phá thế giới thực. Ánh sáng và âm thanh chuyển động nhanh trên màn hình cung cấp lượng kích thích quá mức, có thể làm giảm khả năng tập trung, chú ý và tư duy logic của trẻ sau này.
Chậm phát triển ngôn ngữ và giao tiếp: Các thiết bị điện tử chỉ cung cấp giao tiếp một chiều. Việc học ngôn ngữ ở trẻ đòi hỏi phản hồi hai chiều qua biểu cảm khuôn mặt và ngôn ngữ cơ thể. Đây là lý do hướng dẫn trong hình image.png khuyến khích thay thế việc xem màn hình bằng các hoạt động "nghe đọc sách, kể chuyện, tương tác với cha mẹ/người nuôi dưỡng".
Hạn chế vận động thể chất: Việc ngồi yên một chỗ để xem màn hình làm giảm thời gian vận động tự nhiên của trẻ, làm chậm sự phát triển các kỹ năng vận động thô và tinh, đồng thời tăng nguy cơ béo phì. Khuyến cáo này nằm trong "Cẩm nang hướng dẫn hoạt động thể lực nâng cao sức khỏe cho cộng đồng", nhấn mạnh tầm quan trọng của việc để trẻ tham gia các "hoạt động ngoài trời".
Rối loạn giấc ngủ: Ánh sáng xanh phát ra từ màn hình điện thoại, máy tính bảng ức chế quá trình sản sinh melatonin (hormone điều hòa giấc ngủ). Việc sử dụng thiết bị điện tử khiến trẻ khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu giấc, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình tái tạo năng lượng và phát triển chiều cao.
Suy giảm thị lực: Mắt của trẻ ở độ tuổi này vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện. Việc tập trung nhìn vào màn hình ở cự ly gần trong thời gian dài khiến mắt phải điều tiết liên tục, dễ gây mỏi mắt, khô mắt và làm tăng nguy cơ mắc tật khúc xạ (như cận thị, loạn thị) từ sớm.
Khó khăn trong việc kiểm soát cảm xúc: Trẻ tiếp xúc nhiều với các nội dung giải trí có nhịp độ nhanh dễ gặp khó khăn trong việc kiểm soát hành vi ở môi trường thực tế (vốn có nhịp độ chậm hơn). Trẻ có thể dễ cáu gắt, ăn vạ hoặc có xu hướng phụ thuộc vào màn hình điện thoại như một công cụ duy nhất để dỗ dành.